نظرسنجی سوالات متداول پرسش و پاسخ تابلو اعلانات نقشه سایت نمای اصلی
 
 
 
 
مصاحبه با خبرگزاری جام جم

لكنت زبان انگليسي در مدارس باز مي شود؟

تِته پِته كنان كلمات انگليسي را روخواني مي كنند و دست و پا شكسته يك متن را به فارسي بر مي گردانند ، بي آن كه توان حرف زدن داشته باشند يا جسارت سوال كردن . دانش آموزان را مي گوييم كه سال هاست از سال اول راهنمايي ( متوسط اول ) تا پايان دبيرستان ( متوسطه دوم ) زبان انگليسي مي خوانند ، اما در پايان راه آنها مي مانند و زباني كه در دهان نمي چرخد تا ساده ترين جملات انگليسي را ادا كند .

اين كه آموزش زبان انگليسي در مدارس تا به حال سرسري گرفته شده ، اين كه اين درس هيچ گاه جذاب نبوده و آموزشش به جاي شيريني ، التهاب و نگراني را به جان دانش آموزان ريخته ، اين كه تا كنون هدف از آموزش زبان دوم در مدارس مبهم بوده و ده ها مشكل ديگر ، همه واقعيت هاي نظام آموزشي ماست كه محصولش توليد فارغ التحصيلاني است كه به زبان دوم مسلح نيستند و نمي توانند با دنياي خارج ارتباط برقرار كنند .

اين كه نظام آموزشي ما به اين نقطه رسيده نيز علت دارد و ريشه آن را بايد در نوع تفكرات مديران اين سيستم جستجو كرد ، به طوري كه در برهه اي از زمان عده اي لفظ زبان بيگانه را براي زبان خارجي مي پسنديدند تا نشان دهند يادگيري زبان بيگانگان حسن نيست و در برهه اي ديگر مثل زماني كه حميد رضا حاجي بابايي وزير آموزش و پرورش بود ، سليقه اش اين بود كه بگويد آموزش زبان در مدارس به اين معني نيست كه همه بتوانند مكالمه كنند بلكه هدف ، تمركز بر آموزش ترجمه متون است .

البته آن زمان هم وزير توضيح نداد با اين كه هدف ، توانمندكردن دانش آموزان در حوزه ترجمه است پس چرا بيشتر دانش آموزان چنين تواني ندارند يا اين كه اگر هدف اين است چرا فقط بر ترجمه متون از انگليسي به فارسي تاكيد مي شود و ترجمه برعكس آن ( از فارسي به انگليسي ) مورد توجه قرار نمي گيرد .

با اين حال با وجود چنين پيشينه اي ، سند برنامه درسي ملي كه سند بالا دستي اش ، سند تحول بنيادين آموزش و پرورش است بر تحول آموزش زبان انگليسي در مدارس تاكيد دارد كه اين فرصت خوبي براي ترقي است . حتي در سال 92 ، شوراي عالي آموزش و پرورش مصوبه اي داشت كه تاكيد مي كرد دانش آموزان مي توانند به جاي زبان انگليسي ، زبان هاي فرانسوي ، ايتاليليي ، آلماني و روسي را انتخاب كنند كه اگر اين مصوبه مورد توجه قرار گيرد ، مي تواند فرصتي طلايي براي دانش آموزان باشد ؛ هر چند با وجود ضعف تاريخي كه نظام آموزشي كشور در آموزش زبان انگليسي دارد ، منطقي تر اين است كه آموزش اين زبان در اولويت قرار گيرد .

كتاب پايه هفتم متحول شده است

تا پيش از اين انگشت اتهام بيشتر منتقدان به سمت كتاب هاي درسي دوره متوسطه نشانه مي رفت چون به زعم آنها اين كتاب با نيازهاي زبان آموزان تطابق نداشت . سال ها طول كشيد كه حرف اين منتقدان به كرسي بنشيند و كتاب هاي زبان انگليسي مدارس پوست بيندازد ، اما از سال تحصيلي 93 - 92 اين اتفاق رخ داد و تغييري كه خيلي ها منتظرش بودند از راه رسيد .

حالا كه سال تحصيلي به پايان رسيده و كتاب تازه تاليف زبان انگليسي ، در پايه هفتم متوسطه تدريس شده ، مشاهدات نشان مي دهد ميزان رضايتمندي دانش آموزان و معلمان از محتواي اين كتاب كه يك بسته آموزشي نيز آن را همراهي مي كند ، بالاست .

علت اين رضايتمندي را سيد بهنام علوي مقدم ، عضو هيات علمي سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي و مدير گروه زبان هاي خارجي دفتر تاليف كتب درسي عمومي در چند بخش تشريح مي كند و در گفت و گو با جام جم از تحولات اين كتاب كه تا پايان سال دوازدهم متوسطه ادامه خواهد داشت ، سخن مي گويد .

به گفته علوي مقدم بعد از گذشت 27 سال از تدريس كتاب هاي زبان انگليسي در مقاطع راهنمايي و دبيرستان ، تيم تاليف موفق شد كتاب هاي تازه اي را به نام "پراسپكت "به رشته تحرير درآورد و كتاب پايه هفتم را از امسال در اختيار دانش آموزان و معلمان قرار دهد . در واقع كتاب پايه هفتم اولين كتاب درسي از سري كتاب هاي شش جلدي است كه قرار است از پايه هفتم تا دوازدهم مورد استفاده قراربگيرد ( نام اين كتاب ها در سه ساله دوم متوسطه " ويژن "(vision) است ) .

دانش آموزان زبان باز مي كنند

در واقع اين كتاب ها در يك دوره شش ساله تدريس مي شود و در دوره متوسطه ، زبان انگليسي را به دانش آموزان آموزش مي دهد و آنها را به سطح بين المللي ب1 مي رساند به طوري كه آنها پس از پايان تحصيلات متوسطه در چهار مهارت خواندن ، نوشتن ، گوش دادن و حرف زدن به سطح قابل قبولي مي رسند .

به گفته علوي مقدم ، تفاوت كتاب هاي جديد با كتاب هاي قبلي در اين است كه در دوره پيشين براي آموزش زبان فقط يك كتاب وجود داشت و يك نوار كاست كه روخواني از روي متن بود ، اما در دوره جديد يك بسته آموزشي مد نظر است كه كتاب دانش آموز ، كتاب كار ، فايل صوتي ، راهنماي معلم ، فلش كارت معلم و لوح فشرده آموزش معلمان را شامل مي شود .

آن طور كه مدير گروه زبان هاي خارجي دفتر تاليف كتب درسي عمومي توضيح مي دهد در بسته آموزشي جديد ، رويكرد ارتباطي خودباورانه فعال مدنظر است چون در دنيا نيز رويكرد ارتباطي حرف اول را مي زند . به اين ترتيب در رويكرد خودباورانه ، دو مبحث مورد توجه است ، يكي خودباوري فرهنگي و هويتي به طوري كه در مكالمات و محاورات با يك فرد خارجي بتوانيم منويات هويتي و فرهنگي خود را منتقل كنيم و به صورت فعال و نه منفعل در اين ارتباط زباني شركت كنيم و مفهوم ديگر اين كه براي وارد شدن به اين مكالمات ، اعتماد به نفس كامل داشته باشيم .

در كتاب پايه هفتم متوسطه همچنين برخلاف كتاب پيشين كه بيشتر بر مهارت خواندن تمركز داشت به هر چهار مهارت توجه شده و در بسته جديد آموزشي ، از همان درس اول به اين مهارت ها توجه شده است به طوري كه مثلا در لوح فشرده اي كه در اختيار دانش آموزان قرار گرفته از لهجه اي نزديك به انگليسي زبان ها استفاده شده تا كمكي براي تلفظ درست باشد .

به گفته علوي مقدم ، اين كتاب هشت درس دارد كه بر اساس مضامين و عناوين پركاربرد از جمله نام و نام خانوادگي ، مدرسه ، محيط زيست و آب و هوا و ... همچنين عملكردهاي زباني مثل درخواست و ارائه اطلاعات ، سوال كردن و خواهش كردن تدوين شده كه اگر در كلاس درس با دقت تدريس شود مهارت حرف زدن و ارتباط برقرار كردن به زبان انگليسي را در دانش آموزان بالا مي برد .

دو اتفاق خوب

علاوه بر اين تغييرات ، دو تحول ديگر نيز در كتاب هفتم متوسطه اعمال شده كه از سال آينده در پايه هشتم و پس از آن در سال هاي نهم ، دهم ، يازدهم و دوازدهم نيز اعمال خواهد شد . يكي از اين دو اتفاق اين است كه برخلاف سنتي كه در آموزش زبان در كشور وجود دارد در كتاب پايه هفتم ، آموزش الفبا در هشت درس تقسيم شده و در هر درس چند حرف با صداهاي پركاربرد آن آموزش داده شده و در كتاب كار نيز به اندازه كافي برايش تمرين پيش بيني شده است .

از سوي ديگر در كتاب جديد، دستور زبان انگليسي به شكلي كه قبلا در كتاب ها گنجانده مي شد وجود ندارد به طوري كه در پايه هفتم و هشتم چيزي به نام دستور زبان مد نظر نيست و عبارت هاي زباني بدون اين كه دانش آموز شناختي از اجزا آن داشته باشد، به او آموخته مي شود . البته در سال نهم به طور مستقيم به بحث گرامر ورود خواهد شد و موضوعات گرامري مربوط به مباحثي كه در سال هفتم و هشتم آموخته شده ، در سال نهم تدريس خواهد شد .

همه چيز خوب است به چند شرط

توضيحات سيد بهنام علوي مقدم در مورد كتاب تازه تاليف زبان انگليسي پايه هفتم در واقع يك روزنه اميد براي نظام آموزشي است چون اگر همه چيز بخوبي برنامه اي كه روي كاغذ نوشته شده پيش برود ، تا چند سال آينده ديپلمه هاي كشور بي آن كه نياز به حضور در كلاس هاس آموزش زبان انگليسي خارج از مدرسه داشته باشند ، چهار مهارت زباني را ياد مي گيرند و مي توانند گليم خود را از آب بيرون بكشند .

البته رسيدن به چنين نقطه اي چند شرط دارد كه يكي از آنها افزايش ساعت آموزشي زبان انگليسي در مدارس است چون بي شك با دو ساعت آموزش در هفته ، بازدهي مورد نظر حاصل نمي شود ، چنانكه در كلاس هاي آموزش زبان آزاد نيز حداقل هفته اي شش ساعت آموزش براي افراد در نظر گرفته مي شود .

موضوع دوم مربوط به تراكم بالاي كلاس هاي درس است كه در عمل امكان تكرار و تمرين مطالب درسي را كم مي كند ، بويژه در درس زبان انگليسي كه نياز به تكرار زياد دارد. پس اگر قرار است در اين حوزه تحولي اتفاق بيفتد بايد به كم كردن جمعيت دانش آموزي در كلاس هاي درس نيز توجه شود . شرط سوم براي ارتقاي آموزش زبان انگليسي به دانش آموزان ، ايجاد تحول در نحوه تدريس و ارتقا سطح سواد معلمان اين درس است به طوري كه مثل سال هاي گذشته ديگر معلمي وجود نداشته باشد كه تلفظ هاي اشتباه دارد و يا نمي تواند از پس پاسخ به سوالات پيچيده دانش آموزان برآيد .

البته علوي مقدم ، عضو هيات علمي سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي به جام جم مي گويد نگراني ها در اين بخش كم است و تعداد دبيران ضعيف ، بسيار اندك . با اين حال او توضيح مي دهد كه كلاس هاي ضمن خدمتي براي دبيران پيش بيني شده تا سطح سواد خود در زبان عمومي را بالا ببرند و نيز كتاب هاي راهنماي معلم تدوين شده كه در روش تدريس و زبان تخصصي به آنها كمك مي كند ، ضمن اين مولفان كتاب هاي درسي جديد نيز آماده برقراري ارتباط با دبيران و كمك هاي علمي به آنها هستند .

پس به اين ترتيب به نظر مي رسد افق پيش روي نظام آموزشي در حوزه آموزش زبان انگليسي باز و روشن است و روزهاي بهتري در انتظار دانش آموزان است . با اين حال توجه به اين بخش نبايد موجب غفلت از آموزش زبان عربي به دانش آموزان باشد يعني درسي كه همچون زبان انگليسي سال ها به دانش آموزان آموزش داده مي شود بدون اين كه آنها پيشرفتي در اين زبان داشته باشند و بتوانند از شر تفكر منفي راجع به اين زبان خلاص شوند .

مريم خباز / گروه جامعه

منبع: روزنامه جام جم

دفعات بازديد: 1079
تعداد بازديدكنندگان: 1052
Welcome to Foreign Languages Department